Nu de winter langzaam uitdooft en de kou uit de lucht is, vinden de amfibieën (padden, kikkers en salamanders) het tijd om naar het water te trekken voor de voortplanting. Een indrukwekkend natuurverschijnsel waarbij, afhankelijk van de lokale omstandigheden, honderden tot duizenden dieren per nacht op pad gaan. Maar óók een tocht vol gevaren, zeker als ze bij die tocht wegen moeten oversteken.
Als de winter op zijn eind loopt, de temperatuur gaat stijgen (tenminste 6 graden) en de luchtvochtigheid gunstig is (hoe natter hoe beter), vormt dat het signaal voor padden om uit hun winterslaap te komen. Ze trekken dan massaal naar nabijgelegen poelen, plassen of grachten om hun eieren af te zetten en te bevruchten. Als ze bij het water zijn gekomen volgt de voortplanting. De mannetjes lokken de vrouwtjes door hun stembanden luid te verheffen. Sommige mannetjes kunnen zich tijdens de trek niet inhouden en klimmen, wanneer ze een vrouwtje tegen komen, al op haar rug en laten dan niet meer los. Dit heet de amplexus (de paargreep van amfibieën).
De paddentrek duurt vanaf eind februari tot april, waarbij de piek meestal in maart ligt. Deze valt vooral bij padden op omdat bijna de hele populatie in zeer korte tijd massaal naar het water trekt. Deze zogeheten voorjaarstrek is een cruciale fase in de levenscyclus van amfibieën. Die leven gedurende het jaar in verschillende biotopen (leefgebieden) zowel in het water als op het land. De leefgebieden liggen meestal binnen een straal van enkele tientallen tot honderden meters rond het voortplantingswater maar voor enkele soorten, waaronder de gewone pad, ligt de winterbiotoop soms tot enkele kilometers verwijderd van het voortplantingswater.
In de levenscyclus bestaan naast de voorjaarstrek naar de voortplantingswateren nog drie belangrijke trekperiodes voor amfibieën. Dat zijn: de trek van volwassen dieren naar hun zomerbiotoop, de trek van jonge dieren naar hun zomerbiotoop en de najaarstrek, naar de winterbiotoop waar ze hun winterslaap houden. Deze zijn echter veel minder massaal dan de voorjaarstrek en vallen dus nauwelijks op.
Deze trektochten brengen de nodige risico’s met zich mee. Met name drukke wegen en fietspaden vormen een groot gevaar. Bij het oversteken komen jaarlijks grote aantallen padden om. Ook straatputten zijn een obstakel waar jaarlijks een half tot één miljoen padden in belanden en uiteindelijk dood gaan. Zie voor meer informatie ons artikel in ‘t Carillon van 19 november 2025.
Gelukkig kunt u de risico’s voor de padden beperken. U kunt helpen om de padden veilig over te laten steken. In Nederland zijn honderden vrijwilligers in touw om dit te doen. Voor meer informatie kunt u terecht op de website van Padden.nu; https://www.padden.nu/Default.aspx
Ook kunt u tijdens het autorijden en fietsen op (bekende) paddentrekwegen rekening houden met de paddentrek door voorzichtig (langzamer) te rijden. Op sommige plekken in Nederland worden door gemeentes waarschuwingsborden geplaatst langs wegen waarvan bekend is dat daar veel padden oversteken.
Heeft u vragen, wilt u reageren of weet u locaties waar grote aantallen padden aan het trekken zijn, stuur dan een e-mail naar; kiemkrachtdrimmelen@gmail.com.